Wat betekent het als de bank 'het geld vrijgeeft' bij de overdracht van de woning?

De overdracht van een woning is voor veel mensen het spannendste moment van het hele koop- of verkoopproces. Alles lijkt rond, de handtekeningen staan bijna, maar dan hoor je ineens dat de bank het geld nog moet vrijgeven. Wat betekent dat eigenlijk? En is de verkoop dan al definitief of kan er nog iets misgaan?

De term “geld vrijgeven” roept vaak onrust op. Kopers vragen zich af of de bank nog kan terugkrabbelen, verkopers wachten gespannen op hun geld en iedereen kijkt naar de notaris voor duidelijkheid. Omdat dit proces zich grotendeels achter de schermen afspeelt, voelt het voor veel mensen ongrijpbaar. Juist op het moment dat je zekerheid wilt, lijkt het alsof je de controle even kwijt bent.

In dit blog leg ik uit wat het betekent als de bank het geld vrijgeeft bij de overdracht van een woning. Je leest hoe dit proces bij de notaris verloopt, wat er met het geld gebeurt, wanneer de verkoper het ontvangt en waarom deze stappen nodig zijn. Zo weet je precies wat je kunt verwachten op de dag van overdracht en ga je goed voorbereid en met een gerust gevoel naar de notaris.

In het kort: wat betekent het als de bank 'het geld vrijgeeft' bij de overdracht van de woning?

Als de bank “het geld vrijgeeft” bij de woningoverdracht, betekent dit dat jouw hypotheekbank het afgesproken leenbedrag beschikbaar stelt aan de notaris. Met andere woorden: de bank draagt de hypotheeksom over naar de derdengeldenrekening van de notaris, zodat de koopsom van de woning betaald kan worden. Dit gebeurt op de dag van overdracht (bij het passeren van de akte bij de notaris). Belangrijk om te weten is dat het vrijgeven van het geld een technische stap is in het notariële proces: het geld staat op dat moment niet direct op de rekening van de verkoper. Pas nadat de eigendomsoverdracht officieel is afgerond en de notaris alle controles heeft uitgevoerd, wordt het bedrag door de notaris doorgesluisd naar de verkoper of gebruikt voor aflossing van schulden.

Wat betekent het dat de bank het hypotheekgeld vrijgeeft?

Met “het geld vrijgeven” bedoelt men dat de hypotheekverstrekker (de bank van de koper) op het moment van de overdracht het benodigde geldbedrag overmaakt naar de notaris. Deze term komt meestal ter sprake bij de koper die een hypotheek heeft: de bank zal pas bij de definitieve levering het geld beschikbaar stellen. Concreet houdt dit in dat de bank de volledige koopsom of het geleende hypotheekbedrag op de speciaal daarvoor bestemde rekening van de notaris stort.

Waarom naar de notaris en niet direct naar de verkoper? Omdat de notaris als neutrale tussenpersoon fungeert om de transactie veilig en eerlijk te laten verlopen. De notaris houdt het geld eerst in bewaring (op de derdengeldenrekening) totdat aan alle voorwaarden is voldaan en de aktes zijn getekend. Pas na de officiële eigendomsoverdracht zal de notaris het geld doorbetalen aan de verkoper. Zo zijn zowel koper als verkoper beschermd: de koper wordt pas eigenaar als zeker is dat het geld er is, en de verkoper krijgt zijn geld pas als de woning juridisch is overgedragen.

Het vrijgeven van het geld door de bank is dus eigenlijk het startschot voor de financiële afwikkeling: de bank geeft toestemming en voert de betaling uit aan de notaris. Voor de koper betekent dit dat de financiering daadwerkelijk wordt ingezet. Voor de verkoper betekent dit dat de betaling klaarstaat, al krijg je het bedrag nog niet meteen op je eigen rekening. Het is belangrijk om te beseffen dat deze stap onomkeerbaar is: zodra de bank het geld heeft vrijgegeven en de akte passeert bij de notaris, is de koop definitief en gaat de woning over naar de nieuwe eigenaar.

Hoe verloopt de overdracht van een woning bij de notaris?

De overdrachtsdag bij de notaris is het moment waarop alle betrokken partijen bij elkaar komen om de eigendom officieel over te dragen. Dit verloopt in grote lijnen als volgt:

Controle van betaling

Voordat iedereen tekent, controleert de notaris of de volledige koopsom op de derdenrekening staat. De koper heeft enkele dagen vóór de overdracht zijn deel (en eventuele aanbetaling of waarborgsom) overgemaakt. Ook zorgt de hypotheekbank van de koper dat het leenbedrag tijdig bij de notaris binnen is. Zonder dit geld op de rekening mag de notaris de overdracht niet laten plaatsvinden. Pas als het bedrag binnen en bevestigd is, kan men verder.

Ondertekening van de aktes

Bij de notaris ondertekenen koper en verkoper de leveringsakte (ook wel transportakte genoemd). Dit is de akte waarmee de woning officieel van eigenaar wisselt. Tegelijk (meestal in dezelfde afspraak) ondertekent de koper ook de hypotheekakte: dat is de overeenkomst waarmee de woning als onderpand aan de bank wordt gegeven voor de lening. De notaris zal beide aktes voorlezen of samenvatten, controleren of iedereen alles begrijpt en vervolgens laten ondertekenen. Vanaf dat moment is juridisch vastgelegd dat de koper de nieuwe eigenaar is, mits de akte goed wordt geregistreerd.

Inschrijving bij het Kadaster

Direct na het ondertekenen stuurt de notaris de getekende leveringsakte (en hypotheekakte) naar het Kadaster voor inschrijving. De inschrijving in het Kadaster is nodig om iedereen (ook derden) te laten weten dat de eigendom is overgedragen. Pas wanneer het Kadaster de akte heeft verwerkt, is de overdracht definitief zichtbaar en zijn alle voorwaarden vervuld. Vaak gaat dit digitaal en vrij snel, maar als er na 15:00 uur wordt getekend, vindt de verwerking meestal de volgende werkdag plaats.

Laatste controles door de notaris

De notaris voert na de inschrijving nog een paar belangrijke controles uit. Zo kijkt hij of er geen nieuwe hypotheken of beslagen op de woning zijn binnengekomen op het laatste moment. Dit is om er 100% zeker van te zijn dat de koper het huis zonder onverwachte schulden of claims krijgt, en dat de verkoper niets verkoopt dat nog belast is. Pas als uit het Kadaster blijkt dat alles schoon is, geen extra inschrijving of beslag, geeft de notaris groen licht voor de financiële afwikkeling.

Uitreiking sleutel en bevestigingen

Meestal overhandigt de verkoper na het tekenen meteen de sleutels aan de koper (tenzij anders afgesproken). De notaris bevestigt dat de akte is gepasseerd en dat de bank het geld heeft vrijgegeven. Vaak krijg je als verkoper ook meteen een afrekening of overzicht, waarop staat hoe het geld verdeeld wordt.

Wat gebeurt er met de koopsom bij verkoop van een huis?

Als je je huis verkoopt, gaat de ontvangen koopsom niet in één keer direct door naar jouw bankrekening. Eerst worden er een aantal belangrijke dingen met dat geld gedaan via de notaris:

Aflossing van de hypotheek van de verkoper

In bijna alle gevallen heeft de verkoper nog een openstaande hypotheek op het huis. De notaris is verplicht om uit de koopsom eerst de hypotheekschuld van de verkoper af te lossen. Jouw bank (als verkoper) krijgt een zogeheten aflosnota naar de notaris gestuurd, waarin staat hoeveel er nog terugbetaald moet worden op de hypotheek. De notaris betaalt dit bedrag rechtstreeks door aan de bank van de verkoper. Hiermee wordt de oude hypotheek geroyeerd (doorgehaald bij het Kadaster). De bank “houdt” dus als het ware eerst het deel van het geld waarop zij recht heeft, en geeft de woning vrij van hypotheek.

Betalen van overige kosten of schulden

Heeft de verkoper nog openstaande kosten die via de notaris verrekend moeten worden, dan worden die ook uit de koopsom betaald. Denk bijvoorbeeld aan achterstallige VvE-bijdragen bij een appartement, nog te betalen onroerendezaakbelasting of een schuld die met een beslag op de woning was vastgelegd. De notaris voldoet aan deze bedragen zodat alle betrokken partijen krijgen waar ze recht op hebben. Dit zorgt voor een schone lei.

Uitbetaling van het restant (overwaarde)

Het geld dat overblijft na het aflossen van de hypotheek en kosten, is de nettowinst voor de verkoper: vaak overwaarde genoemd. Dit restantbedrag maakt de notaris over naar de rekening van de verkoper zodra alle controles gedaan zijn. Dit is het moment waar de verkoper op wacht: het ontvangen van de opbrengst van de woningverkoop. In veel gevallen is dit een flink bedrag, maar vergeet niet dat het pas uitbetaald wordt nadat alle verplichtingen uit de verkoopsom zijn voldaan. Je ziet dit bedrag dus pas op je rekening na de overdracht, niet op het moment van tekenen.

Wanneer ontvang je als verkoper het geld na de overdracht?

Als verkoper wil je natuurlijk zo snel mogelijk het geld van de verkoop op je eigen rekening zien. In de praktijk is dit niet meteen op de dag van de overdracht, maar gelukkig hoef je meestal niet lang te wachten. Gemiddeld staat het geld binnen 1 tot 3 werkdagen na de notariële overdracht op je rekening.

Waarom duurt het een paar dagen? Dat heeft te maken met de controles en administratieve handelingen die we eerder noemden. Nadat jullie bij de notaris hebben getekend, moet de notaris de akte inschrijven bij het Kadaster en checken of er geen verrassingen zijn (zoals een beslag of extra hypotheek). Als er vóór 15.00 uur getekend is, kan de notaris vaak de stukken dezelfde dag nog indienen en is de inschrijving meestal de volgende dag al rond. In dat gunstige geval kan de uitbetaling soms al de eerstvolgende werkdag plaatsvinden. Is de overdracht later op de dag (na de middag), dan wordt de registratie vaak pas de volgende werkdag gedaan en schuift alles een dagje op.

Veelgestelde vragen over geld vrijgeven door de bank

Hieronder beantwoord ik de meest gestelde vragen over het vrijgeven van geld door de bank, zodat je precies weet hoe het zit en met een gerust gevoel naar de overdracht kunt toewerken.

Hoe kunnen koper en verkoper zorgen voor een soepele overdracht?

Beide partijen hebben er baat bij dat de overdracht soepel verloopt. Enkele praktische tips om problemen te voorkomen:

Plan de overdracht slim

Kies bij voorkeur een middelste dag van de week (dinsdag, woensdag of donderdag) voor het passeren van de akte. Vermijd vrijdag of de dag vóór een feestdag, om te voorkomen dat weekenden of vrije dagen voor vertraging zorgen in de betalingen. Probeer ook een afspraak in de ochtend te krijgen. Zo is er tijd over de dag als er onverwacht iets uitgezocht moet worden, en kan de notaris de stukken meestal dezelfde dag nog verwerken.

Zorg dat alle stukken op orde zijn

Verzamel ruim vóór de overdracht alle benodigde documenten en gegevens. Denk aan geldige identiteitsbewijzen van koper en verkoper, een tijdige aanlevering van de aflosnota van de verkoper’s bank, en onderteken op tijd de koopakte en eventuele andere formulieren.

Koper: regel de betaling tijdig

Als koper ben jij verantwoordelijk om de koopsom (minus de hypotheek die de bank betaalt) op tijd bij de notaris te krijgen. Houd de termijnen goed in de gaten. Meestal vraagt de notaris dat het geld een paar werkdagen van tevoren al binnen is. Maak het bedrag op tijd over en vraag desnoods een bevestiging van ontvangst van de notaris. Voor het hypotheekbedrag onderhoudt de notaris contact met jouw bank, maar zorg dat je alle bankvoorwaarden (zoals getekende stukken of verzekeringen) ruim op tijd hebt geregeld, zodat de bank geen reden heeft om de uitbetaling uit te stellen.

Verkoper: informeer naar je uitbetaling

Vraag gerust aan de notaris wanneer je ongeveer de uitbetaling kunt verwachten en hoe je je geld ontvangt. Als je direct een nieuw huis koopt, geef dan aan dat de overwaarde mogelijk meteen doorgestort moet worden naar de notaris van je nieuwe aankoop. Hiermee voorkom je misverstanden. Mocht je het geld zelf nodig hebben voor een volgende stap, maar het komt later, overweeg op tijd een overbruggingskrediet met je hypotheekadviseur. Zo kom je niet krap te zitten als de overwaarde nog niet beschikbaar is.

Conclusie: het vrijgeven van geld is een vast en veilig onderdeel van de overdracht

Als de bank het geld “vrijgeeft” bij de overdracht van een woning, betekent dat niet dat er nog onzekerheid is, maar juist dat het proces volgens vaste regels verloopt. De hypotheekbank stelt het geld beschikbaar aan de notaris, die vervolgens zorgt voor een zorgvuldige en juridisch correcte afwikkeling. Dit beschermt zowel koper als verkoper en voorkomt dat geld wordt uitgekeerd voordat de eigendom écht is overgedragen.

Hoewel het soms spannend kan voelen om te wachten op de uitbetaling, is die korte wachttijd bewust ingebouwd om risico’s te voorkomen. Zodra de notaris alle controles heeft afgerond en de akte is ingeschreven bij het Kadaster, volgt de financiële afhandeling en ontvangt de verkoper de opbrengst. Wie weet hoe dit proces werkt en zich goed voorbereidt, kan met vertrouwen en rust naar de overdracht toewerken.